Tuesday, June 26, 2018

පෙනිලෝපි

පමා වී මුණ ගැසුණු රෝමියෝ ඒදන් උයනේ තද කොළ පැහැති පාසි වැවුණු තහනම් ගසට තද කරගෙන සිප ගත්තා පෙනිලෝපිව, ඔව් ඒ ආදරබර, භක්තිමත් ප්‍රියාවිය ඔඩිසියස්ගේ.

 කිසිවකුටත් දුනු දිය ඇදිය නොහී වූ යවන රට ඔඩිසියස්ගේ රණ දුන්න සේ නොනැවුණු පෙනිලෝපිගේ හදවත පමා වී මුණ ගැසුණු රෝමියෝ ලඟ ගැහෙන්නට වූ හඬ මකා දමන්නැයි ඈ කළ ඉල්ලීම නෑසුණා සේ සිටි හේරාට හොරෙන් සුකොමළ ඇෆ්‍රොඩයිටි සිහින් තත්සර විණා සංගීතයෙන් සඟවා තැබුවාට, ඒ වන විටද රෝමියෝ අවසන්ය හඳුනාගෙන ඒ පෞරාණික තහනම් ප්‍රේමයේ ලය ස්වරය.


ගිනි ගෙන දැවෙන දෑසින් ඕ සිය පපුව මත රෝමියෝගේ අත්ල තබා රවා බැලුවා ඔහු දෙස, නුඹට තිබුණෙ ජුලියට් එක්ක මියැදෙන්න, ඈ කිව්වා සිහින් ස්වරයෙන්. නමුත් ඇගේ ස්වරයෙහි වූ වෙවුලුම් ස්වරූපය, ඇස අග දියමන්තිය සේ දෘඩව රැඳි ඒ අකලංක කඳුළු කැටය නොසලා දිගු හුස්මක් ඇදගෙන සඟවා ගත් ඇගේ ශෝභාමත් අකාල ආලය නුරුස්නාවෙන් බලා පෙනිලෝපි වෙත, නුඹට තිබුණේ පොම්පෙයි නගරයට නේන්න, කියා හූල්ලා බලාගත්තා ඈත අළු පාට අහස දෙස.  

ඇගේ දිගු ඇඟිලි, රත් නිය එකින් එක ගෙන සිප ගනිමින්, ඇගේ ගෙල මත වේගයෙන් ස්පන්ධනය වූ නාඩිය මත සිය දබරැඟිල්ලක් තැබූ රෝමියෝ සෙමින් පහත් වී ඇගේ සවනට කීවා, පෙනිලෝපි නුඹ මගේ සුකුමාර ජුලියට් වාගෙමයි.

පමා වී පැමිණි රෝමියෝ සිය දෑතින්ම පෙනිලෝපිගේ සිහින් සෘජු ගෙල අල්වාගෙන තද කරගත්තා තහනම් ගසට, ඇගේ පය නොසෙල්වෙන සේ සර්පයා බැඳ දැමුවේය මහ පොළොවට. ඒදන් උයන නිහඬව බලා සිටියා, වැටුණේ නෑ එක මල් පෙත්තක්වත්, ඒ තරම් නිහඬ බවක, පමා වී පැමිණි රෝමියෝ පෙනිලෝපි අමතා මෙසේ කීවේය, මට නුඹව විඳින්නට දීපන් පෙනිලෝපි, නුඹ මගේ මිය ගිය රුසිරු ජුලියට් වාගෙමයි.

මට තිබුණේ ඇෆ්‍රොඩයිටිට අවමන් නොකරන්න, පමා වී පැමිණි රෝමියෝගේ කාල වර්ණ දෙනෙතට එබීගෙන පෙනිලෝපි සිතුවාය, නෑ මම පෙනිලෝපි, මම නුඹේ ජුලියට් නෙමෙයි. පීතෲ ඝාතනයේ රුහිරෙන් උපන් ඇෆ්‍රොඩයිටි නුඹ, මා බිඳ දැමූ හැටි හරි අපූරුයි , නුඹ චපල ආලයේ දෙවඟන! හෙලනාව මට නොකිව්වා නොවෙයි නුඹ ගැන, පැරීසවන් ලපටි කොළුවෙකු හා පැන යන්න, ට්‍රෝජානු යුද්ධය, මිය ගිය හෙක්තාර සහ මනුල, අහෝ ඇෆ්‍රොඩයිටි නුඹ මේ ආලය තරම්ම නපුරුයි. පමා වී පැමිණි රෝමියෝ සිය ගෙල මත සටහන් ලූ සරාගී චුම්බන විඳිමින් පෙනිලෝපි සිය නෙත් පියා ගත්තාය, ජුලියට් නුඹ මිය ගිය එක ගැන මට සතුටුයි, විදිලියක් සේ ඇගේ සිත මොහොතකට සිතුවා මතකයි. 

උඹේ ඔය දෑත් දමා මා ගෙල වට සිප ගනින් මම නෙත් පියාගෙන මගේ පෙම්බර ජුලියට්ගේ සුවද උණුසුම සොයන්නම්...පෙනිලෝපි නුඹ මගේම ජුලියට්, පමා වී පැමිණි රෝමියෝ ගිලී ඒ අසිරිමත් නිමේෂයේ මිමිණුවා සිහින සැබෑවක අතරමක්ං, ඔහුට ඇහුණේ නැහැ දුර ඈත වීදි කොනේ විසූවියස් ගිනි කන්ද වේදනාවෙන් පුපුරු ගසනු පෙනිලෝපිගේ හදවතට පෙනෙන මානයේ සිට.

පෙනිලෝපි මේ දැන්ම නුඹ පලා ගියහොත් යවන රට තවමත් ඔඩිසියස් ඇත බලාගෙන නුඹ වෙනුවෙන්, පමා වී පැමිණි නුඹේ ඔය රෝමියෝ තවමත් ආදරේ ජුලියට්ට, නුඹ ජුලියට් නොවෙයි, නුඹ අමතක කරන්නට එපා නුඹ පෙනිලෝපි බව. එහෙම කිව්වෙ හීනෙන් ආ ඇතීනා, යුධ උපක්‍රමයට අධිපති දෙවගන. ඔව්, ආදරේ කියන්නෙ යුද්ධයක් තමයි, තමන්ගෙ හදවත තුල කැකෑරෙන බොහෝ දෑ සමග.

ඇස් තුලට ගිලීගෙන ඉන්නකොට පෙනිලෝපි, පමා වී පැමිණි රෝමියෝගේ කඩවසම් මුහුණ විසූවියස් ගිනි කන්දෙන් පිටවූ දුම්‍ රොටු සේ අදුරුව ගොසින් එක් නිමේශයක නිකටින් අල්ලා බිම බලාගෙන සිටි පෙනිලෝපිගේ මුහුණ ඉහලට ඔසවා ඔහු ආවේගයෙන් කිව්වා, නුඹට බැරිද මගේ ජූලියට්ම වෙලා ඉන්න? උඹ පෙනිලෝපිව අමතක කර දමාපන්, ඈට වඩා නුඹට ජුලියට් කියන නම ගැලපෙනවා. එසේ කියා ඔහු පෙනිලෝපිව යළිත් තද කර තහනම් ගසට සිප ගත්තා ඇගේ දෙතොල්, ගෙල සහ කම්මුල්, මිරිකමින් ඇගේ පයෝධර. නුඹේ දෙතන් ජුලියට්ගේ වගේ ලපටි නැහැ, මම ඔබේ පියෝරු වලට කැමතියි පෙනිලෝපි, ඔහු සිය අතෝරක් නැති චුම්බන අතරතුර පෙනිලෝපිගේ කනට රහසින් කෙදිරුවා.

පොම්පෙයි කෑගසමින් දුව ආවා තහනම් උයනේ ගේට්ටුව අබියසට, රාගයෙන් උණුසුම්ව සිටින පෙම්වතුන් වූත් පෙම්වතුන් නොවූත් යුවල දැක කෑ ගැසුවා මහ හඩින්, ඔතැන රති කෙලිය පසෙක තබා දුවාපල්ලා අන්න විසූවියස් ගිනි අරන්! අහස වසා කළු දුම්! මහ පොළොව ගිල දමමින් ඇදෙනවා ලාවා තහනම් උයන දිහාවට. කෑ ගසා හමාර කරන්නත් මත්තෙන් පොම්පෙයි කිදා බැස්සා පොළෝ ගැබට, රත් පැහැ ගිනි ගෙන දැවෙන ලාවා පොම්පෙයි වීදී හරහා තහනම් පෙම්වතුන් සොයා පැමණ ඇත.

ජූලියට්, මගේ ජූලියට්! පමා වී පැමිණි රෝමියෝ උමතුවෙන් වැලපුණා.අනේ ඈ තල ඇට විසුරපු සුවද පාන් ගන්න විසූවියස් කන්ද පාමුල පෝරණුවට ගියා, ඔහු වෙව්ලමින් ඇද වැටුණා පොළොව මත.බඩගාගෙන හේ විසූවියස්  දෙසට පණුවකු සේ ඇදෙන්නට වුණා, නවතනු නොහැකිව ඔහුව උරහිසින් ඇල්ලූ කල පෙනිලෝපි, පලයන් ගෑණියේ කවුද උඹ, ඇහුවා ඔහු ලාවා තට්ටුව මත බඩගාමින්, ඉන්න මගේ ආදර ජූලියට් මම එනවා නුඹ සොයාගෙන.

අහස ගුගුරා වැහැපන් අනෝරා වැස්ස, පමා වී පැමිණි රෝමියෝ ලාවා ගිනි අගුරු මත දැවී හළු වී යන්නට මත්තෙන්, පෙනිලෝපි තහනම් ගසට බර වී යැදුවා මහ දෙවිදු සියුස්. ගලාපන් මහ මුහුද ගොඩ බිමට එට්නාවගේ දැවෙන උමතුව සනහාලමින්, ඕ යැදුවා පසීදන අධිපති මහ සයුරට. තහනම් ගහේ අත්තක වැසූ සුදු පැහැති පෙරෙයියා අත ඔඩිසියස් එවා තිබුණා තුණ්ඩු කෑල්ලක්. පාළු දූපතේ හිටපු කැලිප්සෝ හරි අසරණ කෙල්ල, උඹ වගේ ශක්තිමත් ගෑණියෙක් නෙවෙයි ඈ...ආයෙ තනි වෙන්න බෑලු ඈට ඒ දූපතේ.ඊයේ පටන් ඈ යවන රට අපේ මාලිගාවෙ නුඹේ කාමරේට එහා පැත්තෙ වහලා දාපු කාමරේට එක්කගෙන ආවා මම.මං දන්නවා මුකුත් අහිතක් හිතන්නෙ නැති බව නුඹ.ඉක්මනට ගෙදර එන්න, කුස්සි අම්මා නිවාඩු ගිහින්.උයාපිහා ගන්න කවුරුත් නෑ.ඔයා නැතිව මට හරි පාළුයි. පොම්පෙයි කොහොමත් කසාද බැදපු ගෑනියෙකුට තනියෙන් යන්න හොද තැනක් නෙමෙයි. මීට ඔබේ ආදරණීය ග්ලැඩියේටර් සැමියා, ඔඩිසියස්. 


Sunday, March 4, 2018

ලුණු දෙහි ආලය


ගෙදරක බිත්ති කපරාදු කරලා සුදු පාටට ඔප කළාම ලස්සන වෙනවා වගේ කුස්සියේ කොහේහරි මුල්ලක ලුණුදෙහි බෝතලයක් නැත්නම් තුන් වේලම පාළුයි කියලා හිතෙන තරම් ලුණුදෙහි වලට රස වැටෙන්න පුළුවන්. ඉස්සර නම් අම්මා ලුණුදෙහි හැදුවේ ගෙදර වත්තෙ තිබුණු දෙහි ගස් වලින්.පෑවිල්ල කාලෙට කහ කුරුල්ලො රොත්තක් වහලා නිස්සද්දව ඉන්නවා වාගෙ කහම කහ පාට බෝල බෝල දෙහි ගෙඩි පොරෝගෙන ඉන්න දෙහි ගස් වලින් හොදට පැහුණු දෙහි ගෙඩි තමයි කඩාගෙන එන්නෙ. 

 ඒවා හතරට පලලා පැගිරි සුවදේ බැරුව හූල්ල හූල්ල දෝරෙ යන ඉස්ම ටික වෙනම මඩක්කුවකට එක්කාසු කරලා,හම්බන්තොට ඉදන් දුර ගමනක් ආපු උල් කැට කැට ලුණු මේ දෙහි ගෙඩි මැද්දෙන් තියලා වට්ටියක අඩුක් කරලා පිච්චෙන කට්ට අව්වට තිබ්බම ඒ ගැන තියන වගකීම අපි අමතක කරත්, උදේ ඉදන් හවස් වෙනකම් වහලේ උඩ හරි මිදුලෙ පොඩි බංකුවක් උඩ හරි වේලි වේලි ඉන්න ලුණුදෙහි වට්ටිය පොඩි දරුවෙක් බලාකියාගන්නවා වගේ රකින්නෙ අම්මා.ඒ අම්මලාගෙ හැටි, අපි වගේ නෙමෙයි.එයාලට තමයි වැඩක් එකදිගට කරගෙන යන්න පුළුවන්.

වැස්සට ගෙට ගන්න, හවහට අරන් තියන්න ආයෙ අව්වෙන් තියන්න, මේ සුමේ සතියක් හමාරක් කරන අතරෙ අර මඩක්කුවේ තියන දෙහි ඉස්ම ටිකත් පැත්තකට වෙලා සද්ද නැතිව කැකෑරෙනවා කට්ට අව්වට.ඊට පස්සෙ කහ පාටට බැබලි බැබලි හිටපු දෙහි ගෙඩි ටික ලා දුඹුරු පාටට වේලිලා ලුණුකැටත් එක්ක හාද වුණාට පස්සෙ, ගෙදර පොඩි කාමරේ මුල්ලකට කරලා තිබුණු පරණ හෝර්ලික්ස් බෝතල් වතුරට හේදිලා අව්වට වේලිලා සැදී පැහැදී එන්නෙ මේ ලුණුදෙහි ටික බාර ගන්න.
 සදුදා උදේට බස් එකට මිනිස්සු පටෝනවා වගේ අර විසාල වට්ටියෙම තියෙන ලුණුදෙහි ටික හෝර්ලික්ස් බෝතල් දෙකකට ඔබන කොට ඒ අතර හැදෙන හිදැස් වහන්න අර කැකෑරුණු දෙහි ඉස්ම ටිකත් වත්කරනවා. ඊට පස්සෙ කුස්සියේ කොහේ හෝ කොනක හැංගෙන මේ අපූරු ලුණු දෙහි බෝතල් එලියට එන්නෙ පරණ ලුණුදෙහි බෝතල් පෝලිමක් කාලා බෙදලා ඉවර වුණාට පස්සෙ.ඕන්න මේ පාරත් අම්මා ලුණුදෙහි හැදුවා.ඒ පොළෙන් ගෙනා දෙහි.සුදු පිගානක තියලා.ඒත් රිංගෙව්වෙ නම් පරණ හෝර්ලික්ස් බෝතලේකටම තමයි.

Monday, February 12, 2018

මල් කතා

ග්‍රීක මිත්‍යා කතාන්තර මහා ගොන්නක් අතරේ අද මම කියන්න හදන්නෙ පොඩි මල් කතාවක්. ලෝකෙ තිබෙන ලස්සන මල් බිහිවුණේ කොහොමද කියලා පැරණි ග්‍රීකයින් විවිධ කතාන්තර ගොතා කිව්වා. අද මම ලියන්නෙ ඒ අතරින් එන කතාන්තර කිහිපයක්. ආදරවන්තයින්ගේ දිනයත් ළඟපාත එන නිසා පුංචි මල් කතාවක් කිව්වොත් ගැලපෙනවා කියලා හිතුණා. 

අනෙමොන් (Anemone)


මේ මලේ නම බොහොම ප්‍රසිද්ධ ආල කතාවකට සෘජුවම සම්බන්ධ එකක්. ආලයට අධිපති වූ ඇෆ්‍රොඩයිට් දෙවඟනට සිටි එක් ආලවන්තයෙක් ලෙස සැලකෙන අදෝනිස් හට සිදුවුණු විපත තමයි මේ මලට නම වැටෙන්න හේතුවෙන්නෙ. කාලෙන් කාලෙට වෙනස් වෙන ඇෆ්‍රොඩයිටිගෙ ආලවන්තයින් අතර ලොක්කෙක් තමයි ඒරිස් හෙවත් යුධ දේවතාවා. ඒරිස් එක්ක ඇෆ්‍රොඩයිටි හාද වෙලා ඉන්න කාලෙ ඒරිස් ඇගේ හිටපු පෙම්වතා අදෝනිස් ගැන  ඊර්ෂියාකම් කරනවා.

මෙහෙමයි, කොහොමත් මේ ග්‍රීක කතාන්තර වල අනුවාද කීපයක්ම තිබෙනවා. ඉතින් කතාව අතරමගදී එක් එක අනුවාද වල යම් යම් කරුණු වෙනස් වෙනවා. අදෝනිස් කියන්නෙ ඉතා කඩවසම් දඩයක්කරුවෙක්. ඔහුගේ උපත සිදුවෙලා තිබෙන්නෙ ව්‍යභිචාරයෙන් කියලා තමයි ජනප්‍රවාදයේ පැවත එන්නෙ. මිරා කියන කුමරිය සයිප්‍රසයේ සිනිරස් නම් වන සිය පිය රජු පිළිබඳ කාම සිත් ඇතිව ඔහු හා රාත්‍රී නවයක් නිදිවැදුණාලු. මේ කාම සිතට මුල් වෙලා තිබෙන්නේ ඇෆ්‍රොඩයිටිගේ සාපයක්. තමා නිදිවැද තිබෙන්නේ තමාගේම දියණිය සමග කියා දැනගන්න රජතුමා බොහෝම කේන්තියට පත්වෙලා ඇයව මරාදාන්න සෙව්වාලු. ඇෆ්‍රොඩයිටිගේ ඉල්ලීම මත දෙවිවරු මැදිහත්ව මේ කුමරිය ගසක් බවට පත් කලාලු. ගසක්ව සිටියදී මේ කුමරිය අදෝනිස්ව බිහි කලා කියා තමයි කියන්නෙ. සමහර කතාන්තර වල කියැවෙනවා අදෝනිස් සිය උපත පිළිබඳ ඇෆ්‍රොඩයිටි සමග කේන්තියෙන් සිටිය බව. තවත් කතාන්තර වල නම් ඒ බවක් සඳහන් වෙන්නේ නෑ.

ඒ කොහොම නමුත් අලුත උපන් අදෝනිස් ළදරුවාව ඇෆ්‍රොඩයිටි වේවැල් පෙට්ටියක දාලා මළවුන්ගේලොව රැජිණ වූ පර්සිෆෝනාට භාර දෙනවාලු. අදෝනිස් තරුණයකු වෙන තෙක් හැදී වැඩෙන්නේ ඈ යටතේයි. අදෝනිස් ඉතාම කඩවසම් තරුණයෙකු ලෙස හැදීවැඩුණු පසු ඇෆ්‍රොඩයිටිට මේ තරුණයා පිළිබඳ සිත් ඇතිවේලු. නමුත් බොහෝ කලක් හදාවඩා ගත් නිසා ඔහුව ආපිට ලබා දෙන්න පර්සිෆෝන් කැමති වෙන්නේ නෑ. මේ හබය විසඳීමට අනෙකුත් දෙවිවරු මැදිහත් වෙනවාලු. දිවි වරුන්ගේ මහ දෙවි සියුස් අදෝනිස් හට අණ කරනවා වසරේ තුනෙන් එකක් පර්සිෆෝනා සමගද තවත් තුනෙන් එකක් ඇෆ්‍රොඩයිටිට් සමග ද ඉතිරි තුනෙන් එක තමන් රිසි කෙනෙකුද හා ගත කරන්නට කියා. අදෝනිස් තම රිසි කාලය ඇෆ්‍රොඩයිටි හා ගත කරන්න තෝරාගන්නවාලු.

 මෙන්න මේ තෝරා ගත් කාලය තුල දිනක් අදෝනිස් වනයේ දඩකෙළියේ නිරත වෙලා ඉන්නා විට ඒරිස් දරුණු වල් ඌරෙකුගේ වෙස් ගෙන අදෝනිස්ට පහර දී මරා දරුණු තුවාල කරනවා. සමහර කතාන්තර නම් කියන්නේ, අදෝනිස් ඉතා හොඳ දඩයක්කරුවෙක් නිසා ඒ ගැන ඊර්ශියාවෙන් ආටිමිස් දේවතාවිය වල් ඌරෙකු එව්වා කියායි. ඒ කෙසේ නමුත්, මරණාසන්නව වැටී කෙඳිරිගාමින් සිටි අදෝනිස්ගේ කෙඳිරිල්ල ඇෆ්‍රොඩයිටිට ඇසෙනවා. ඈ ඉක්මනින් එතනට ආවත් ඈ එතකොටත් ප්‍රමාද වැඩී. සිට හිටපු පෙම්වතාගේ නිසල සිරුර සිට දෑතට ගත් ඇෆ්‍රොඩයිටි දෙවියන් පානය කරන අමෘතය ඒ දේහයට ඉස්සාලු. අදෝනිස්ගේ රුධිරයත් සමග එක් වූ අමෘතයෙන් මේ අනෙමොන් කියන මල ඉපැදුණා කියලා තමයි කියැවෙන්නෙ. අදෝනිස්ගේ අකාල මරණයට සමාන කෙටි ජීවිතයක් තමයි මේ මලටත් තියෙන්නෙ. මේ මල පිබිදෙන්නෙ සුළං හමන විටදියි.ඊට පසුව එය ඉක්මනින්ම මිලින වෙලා යනවා. සුළඟේ උදව්වෙන් පිබිදෙන නිසා තමයි මේ මලට ඒ නම ලැබිලා තිබෙනවා කියන්නෙ. 

*අදෝනිස් පිළිබඳ මේ කතන්තරය ගෙන එන්නේ ඔවිඩ් නම් ග්‍රීක කවියෙකුයි. ඒ මෙටමෝපෝසිස් නම් ඔහුගේ කෘතියේ එන විස්තරයක දීය.
 
අයිරිස් මල් (Iris)


අයිරිස් මල් නම් කොට ඇත්තේ ඔලිම්පසයේ මහ දෙවි සියුස් සහ මව් රැජිණ හේරාගේ පණිවුඩ ගෙනයන දේවතාවිය නමින් කියා තමයි ග්‍රීක වැසියන් විශ්වාස කරන්නේ. අයිරිස් දේවතාවිය දේදුන්නට අධිපතිනියයි. අයිරිස් යන වචනයෙහි අරුත දිව්‍ය ලෝකයේ ඇස යන්නයි. 


හිසැන්තියා මල් (Hyacinths)


හිසැන්තියා මල් නම් කෙරෙන්නෙ ඉතාම කඩවසම් ස්ප්‍රාටානු තරුණයෙකුගේ නමින්. ඔහු කෙතරම් සුන්දර තරුණයෙකුද කිව්වොත් ඇපලෝ දේවතාවාත්, බටහිර සුළඟට අදිපති දේවතාවත් යන දෙන්නාම මේ හිසැන්තියස් ගැන පිළිබඳ සිත් ඇති කරගන්නවා. වරක් ඇපලෝ දේවතාවා මේ තරුණයාට කවපෙත්ත විසි කරන ආකාරය කියාදෙමින් ඉන්නකොට, ඒ පිළිබඳ ඊර්ෂියාවට පත්වුණු බටහිර සුළඟ, එම කවපෙත්තෙන්ම හිසැන්තියස් තරුණයාගෙ ගෙල සිඳ දැම්මා කියලා තමයි කියැවෙන්නෙ. මේ සුන්දර තරුණයා අකල් මරනයෙන් පසු හිසැන්තියා නම් මලක් බවට පත්වුණු බවයි මිත්‍යා කතාන්තර වල කියැවෙන්නෙ.  

නාසිසස් (Narcissus)


ග්‍රීක දේශයේ ජීවත් වූ නාසිසස් නම් තරුණයෙකු සිටියා. ඔහු ඉතාම කඩවසම්. තරුණියන් බොහෝ දෙනෙකු නාසිසස් ගැන පිළිබඳ සිත් ඇති කරගෙන දුක් වුනා. මේ තරුණයා තමන්ට තරුණියන් ආකර්ෂණය වීම ගැන උඩඟු සිත් ඇති කරගෙන මේ සියළු තරුණියන්ට ඉතාම කෲර ලෙස හැසිරුණා. කිසිවෙකුට අනුකම්පා කලේ නැහැ. මේ අකරුණාවන්තකම පිළිබඳ උරණ වුණු දෙවිවරු නාසිසස්ට සාප කලා. මෙතෙක් කලක් නාසිසස් තමන්ගෙ රූප ස්වභාවය සියැසින් දැක තිබුනේ නැහැ. ඔහු විල් තෙරක් අසබඩ ඉන්නා වෙලාවක අහම්බෙකින් වගේ තමන්ගේ ඡායාව පිරිසිදු නිල් දිය තුල දකිනවා. ඔහු තමන්ගේම රූප ස්වභාවයට වසඟ වෙනවා. දවස තිස්සේම, දිවා රෑ නැතිව සති ගනන් නාසිසස් විල් තෙරෙන් පෙනෙන තමන්ගෙ රුව දිහා බලාගෙන ඉඳ ඉඳලා වියැකිලා යන්න පටන් ගන්නවා. අවසානයේදී ඔහුව විල වෙත නැඹුරු වුණු මලක් බවට පත් වෙනවා. එදා ඉඳන් ඒ මල් හඳුන්වන්නේ නාසිසස් නමින්. 


මේ කතාවෙ තවත් අනුවාදයක් තිබෙනවා. ඒ නාසිසස් සහ එකෝ නම් වනදෙවඟන්ගේ කතව. එකෝ නම් වනදෙවඟන කතාවටත්, කේලාම් කීමටත්, ඕපාදූප දෙඩවීමටත් බොහොම දක්ෂයිලු. වරක් හේරා දෙවඟන එකෝගේ මේ දෙඩවිල්ල නිසා ඈ සමග කේන්ති ගන්නවාලු. සමහරු නම් කියන්නෙ එකෝ වරක් හේරා දෙවඟනගේ සැමියා වන සියුස් මහදෙවිඳුන් වන දිව්‍යාංගනාවන් පිරිසක් සමග අනඟ රැගුම් පාද්දී, ඒ ක්‍රියාව අතටම අල්ලගන්න උත්සාහ කරපු හේරා දෙවඟනට බාධා කරලා මහ දෙවිඳුත් තමන්ගෙ මිතුරියනුත් බේරා ගත්ත තරහට හේරා එකෝ සමග කේන්ති ගත්තා කියලය්. කොහොම නමුත්, හේරාගේ සාපයට අනුව, එකෝට කතා කරගන්න බැරිව යනවා. ඇයට පුළුවන් අන් කෙනෙක් කියන දෙයක අවසන් වචන කිහිපය ප්‍රතිරාව නංවන්නට පමණයි. දුක සේ වනන්තරයක කාලය ගත කරන එකෝ දෙවඟන නාසිසස් නම් ඉතා කඩවසම් තරුණයා දකිනවා. ඕ ඔහුත් සමග ප්‍රේමයෙන් වෙලුණත්, ඇගේ ආලය ප්‍රකාශ කරන්න ඇයට බැහැ. දිනක් හොර රහසේම එකෝ නාසිසස් පසුපස එනවා. ඇගේ පයට පෑගෙන කෝටුවක් බිඳී යන හඬ අසා නාසිසස් කලබල වෙනවා. "කවුද ඔතන?" ඔහු අහනවා. "ඔතන...ඔතන..." එකෝට කියන්න පුලුවන් එපමණයි. නාසිසස් තරුණයා හරිම උද්දච්චයි. බොහෝ තරුණියන් ඔහුට ආලය කලත් ඔහු ඒ කිසිවෙකුට පෙරළා ආලය කරන්නේ නැහැ. මෙයින් ඉතාම දුකට පත්වන එකෝ සිය හදවතේ වේදනාව නිසාම බොහෝ කෘෂ වී ගිහිල්ලා අවසානයේ ඇයව නොපෙනී ගියාලු. නාසිසස් තරුණයා එකෝගේ හඬ ඇසූ දිනම, වෙහෙසව විල් තෙරකට පැමිණ ඉන් සිය රූපය දුටුවාලු. නාසිසස් කුඩා කළ එක්තරා අනාගත වාක්‍යක කියවිලා තිබෙනවාලු, නාසිසස් බොහෝ කලක් ජීවත් වේවි, ඔහු සිය රුව සියැසින් නොදකින තුරා කියලා. ඉතින් පැහැදිලි විල් දිය ජලයෙන් සිය රූපය දකින් නාසිසස් තමන්ගේම රූපයට ආලය කරන්න පටන්ගන්නවාලු. ඔහු තමන්ගෙ රූපය දෙසම බල බල ඊට් ආලය කරමින් තමන් වෙත එන්න කියලා ඉල්ලා සිටිමින් හඬා වැටෙනවා. හරියට ඔහුගේ ආලය ඉල්ලා හඬා වැටුණු එකෝ වගේ. අවසානයේ දුකට පත් නාසිසස් එකෝ වාගෙම කෘෂ වෙමින් ගොස් නොපෙනී යනවාලු. අවසානයේදී ඔහු එතැනම විල් දියට නැඹුරු වී පිපෙන නාසිසස් මලක් බවට පත් වෙනවාලු. 

ක්‍රොකස්  (Crocus)



ක්‍රොකස් කියන්නේ හර්මීස් දේවතාවාගේ මිතුරෙක්. ඔහු වරක් හර්මීස් දේවතාවා සමග යම් ක්‍රීඩාවක නිරත වෙලා ඉන්නා විට හදිසි අනතුරකින් මිය යනවා. මෙසේ මිය යන ක්‍රොකස්ගේ ශරීරයෙන් ලේ බිඳු තුනක් මහපොළොව මත වැටෙනවාලු. ක්‍රොකස් මල් උපදින්නේ ඒ විදියටයි.

මේ මලේ උප්පත්තිය පිළිබඳ තවත් කතාන්තරයක් තිබෙනවා. ඒකට අනුව ක්‍රොකස් කියන මනුශ්‍ය තරුණයා ස්මිලැක්ස් නම් වනදෙවඟන හා ආලයෙන් වෙලී ඉතාම දුකට පත්වෙනවා. ඒ නිසා දෙවිවරු තීරණය කරනවා ඔහුව කහ ගසක් (Saffron) බවටත් 
ස්මිලැක්ස් වනදෙවඟන ගිරිතිල්ල වර්ගයේ වැලක් බවටත් හරවන්න.

ඩැෆ්නි (ලෝරල්) (Laurel)


ඩැෆ්නි නමින් එක්තරා වන දෙවඟනක් වාසය කළා. ඇය කන්‍යාවක් ලෙස දිවි ගෙවීමට ආටිමිස් දෙවඟනට කැපවී සිටි වන තරුණියක්. ඇගේ පියා ගංගා දේවතාවයි. ඇපලෝ දේවතාවා වරක් කියුපිඩ් (මල්සරා) හට විහිළු කරනවා. ඇපලෝ කියන්නේ දුනුහී වලට අධිපති දේවතාවායි. කියුපිඩ් සතුව තිබෙන්නේ මල් ඇමුණූ හීතල. මේ බව කියලා ඇපලෝ කියුපිඩ්ට විහිළු කරනවා. මින් කෝපයට පත් කියුපිඩ් ඇපලෝගෙන් පළිගන්න තීරණය කරනවා. ඔහු ඇපලෝ දේවතාවාට ඩැෆ්නි ගැන පිළිබඳ හිතක් ඇතිවෙන්න රන් හීසරයක් විදිනවා. ඒ ගමන්ම ඩැෆ්නි දෙවඟනට ඇපලෝ පිළිබඳ ජුගුප්සාවක් ඇතිවෙන්න ඊයම් ඊතලයක් විදිනවා.  ඇපලෝ දේවතාවා ඩැෆ්නිට වහ වැටිලා ඈ පසුපස පැන්නුවත් ඩැෆ්නි ඔහුගෙන් බේරී පලා යනවා. මේ විදියට ඇපලෝ ඩැෆ්නි පස්සෙ ගිහින් ගිහින් අන්තිමට කියුපිඩ්ට දුක හිතෙන නිසා ඩැෆ්නිව අල්ලා ගන්න ඇපලෝට උදව් කරනවා. නමුත් ඇපලෝ දේවතාවා ඩැෆ්නිව අල්ලාගන්න කොටම ඇය තමන්ගේ පියාට/ආර්ටිමිස් දේවතාවියට තමාව බේරගන්න කියලා ඉල්ලීමක් කරන්නවා. ඊට ඇහුම්කන් දීලා ඩැෆ්නි වනදෙවඟනව ලෝරල් ගසක් බවට පත් කරනවා. යළි පියවි සිහියට පැමිණෙන ඇපලෝ දේවතාවා ඩැෆ්නිට ගෞරවය පිණිස ලෝරල් අත්තක් පලඳිනවා. ඒ වගේම ඔහුගේ පූජනීය ගස බවටත් ලෝරල් ගස පත්කරගන්නවා. ඒ වගේම ඔලිම්පික් උළෙලේ ශූරයින්ටත් පලඳවන්නේ ලෝරල් හිස් පලඳනාවකයි.  


රෝස (Rose)


මල් ලොවේ රැජිණ වන රෝස බිහිවෙන්නේ මල් වලට අධිපති දෙවන්නගන වන ෆ්ලෝරා අතින්. වරක් ඇය වනාන්තරයේ ඇවිදින්න යනවිට මියයමින් සිටි වනදෙවඟනක් හමුවෙනවා. ෆ්ලෝරා දේවතාවිය ආලයට අධිපති දෙවඟන ඇෆ්‍රොඩයිටිව සහ වයින් වලට අධිපති ඩයොනිසස් දේවතාවත් මියයමින් හුන් දෙවඟන සිටි තැනට කැඳවා ගන්නවා. මිය ගිය දෙවඟන මලක් බවට පරිවර්තනය වන විට ඇෆ්‍රොඩයිටි දෙවඟන එයට සුන්දරත්වය තෑගි කරනවා. ඩයොනිසස් දේවතාවා එම මලට ඉමිහිරි සුවඳක් ලැබෙන ලෙස අමෘතයෙන් බිඳක් ඉසිනවා. බටහිර සුලඟ අහසේ වළාකුළු මෑත් කොට හිරු දෙවියාට බැබලීමට සලස්වනවා. දීප්තිමත් හිරු එළියේ මේ අපූරු කුසුම පුබුදිනවා. ඒ තමයි මල් ලොව රැජිණ වන රෝස කුසුම.

Wednesday, January 10, 2018

මාටිං අයියා සහ ඩයිනෝසරයා


කාලෙකින් ආයෙත් ආවා මේ පැත්තට. හෝබෝ ටික්කාගේ ජනප්‍රියම නළුවාත් අරගෙන තමයි ලැබුවා වූ අලුත් අවුරුද්ද කාටත් සුබ වේවා ජය වේවා කියලා ප්‍රාර්ථනා කරන්න ආවෙ. කොහොමින් කොහොම හරි ආයෙ සති තුනකට සැරයක්වත් පෝස්ටුවක් දාන්න උපරිම උත්සාහ කරන්නම්. කට්ටියගේ බොක් පැත්තෙ නාවට සමා අවසර.

අන්නක්කාට ලැජ්ජවක් ඇත්තේම නැත. එක වාරයක් මාටිං අයියාට ඩිස්කවරි චැනල් එක පෙන්නා අමාරුවේ වැටුණ සිද්ධියේ උණුසුම යන්නටත් පෙර එයා මාටිං අයියාට තවත් රසවත් මාතෘකාවක් ගැන කියාදෙන්නට තීරණය කරයි. ඒ ඩයිනෝසරයන් ගැනය. කනාට කිරේ සුද පෙන්නුවා සේ අන්නක්කාද මාටිං අයියාට ඩයිනෝසරයින් ගැන වගතුග කියන්නට වූයේ ඉර බැහැගෙන යන හවසක අහසට ඇරී තිබූ බාගෙට නිමවූ බිල්ඩිමක් උඩ සිටය. හාන්සිපුටුවක හරිබරි ගැසී සිටි මාටිං අයියාද අහසේ එහෙන් මෙහෙන් බැලුම් හෙලන තරු දිහා බලාගෙනම අන්නක්කාගේ කතන්දරයට ඇහුම්කන් දුන්නේය.
මීට බොහෝම ඉස්සර කාලෙ, ඒ කියන්නෙ අපි ඉපදෙන්නටත් ගොඩාක් කාලෙකට කලින් මේ ලෝකෙ හිටියා ඩයිනෝසරයෝ කියලා සත්තු ජාතියක්.අන්නක්කා කීවාය.  
අපි හිටියෙ නැද්ද කාලෙ???” මාටිං අයියා විස්මය පල කරමින් විමසයි. ඇයි ඒ?”
  එහෙම තමයි. ඒ කාලෙ අපි වගේ අය ඉදලා නෑ.” 
  එතකොට ඩයිනෝසරලා තනියමද හිටියේ?”  
නෑ, නෑ එක එක ජාතියෙ ඩයිනෝසරයො හිටියා. විසාල අය. පොඩි අය. පියාඹන අය. පීනන අය.
  ඩයිනෝසරයන්ට පියාඹන්නත් පුළුවන්ද???” මාටිං අයියා පීරිසි කන් සොලවමින් අසයි. 
  සමහර අයට පුළුවන්.
 ඇයි ඒ?”
  එහෙම තමයි. සමහර අයට විතරයි තටු තිබුණේ.
 ඒ ඇයි?”
  එහෙම තමයි. ඒ හැටි.
  හැටි?”
ඔව් ඔව්. ඉන්නකො දැන් කතාව කියන්න.ඉතින් මේ ඩයිනෝසරයින්ගේ හිටියා මහ විසාල භයානක එකෙක්.
  ඌ කොච්චර ඉතර ලොකුද?”
  ගොඩාක්.
 මෙච්චර විතරද?” මාටිං අයියා සිය අත් දෙක හැකිතාක් දෙපසට විහිදුවා පෙන්වමින් අසයි.

නෑ, නෑ ඔයිට වඩා හුගාක් ලොකුයි.” අන්නක්කා හිස සොලවමින් කියයි. එහෙනම් අච්චර ඉතර?” එහා බිත්තියේ වැටී තිබූ සිය සෙවනැල්ල පෙන්වා දෙමින් මාටිං අයියා යලිත් ප්‍රශ්න කරයි.
නෑ නෑ ඔයිටත් වැඩිය ලොකුයි. මේ බිල්ඩිම විතර ඇති.” 
  මේ බිල්ඩිම විතර?”
  ඔව්.ඔව්.උන් ඇවිදිනකොට පොලොව හෙලවෙනවා.
ඉතිං කෝ උන් දැන් නෑනෙ.
 උන් මැරුණා.
ඒ කොහොමද?”
මෙහෙමයි. එක කාලෙක ආකාසේ ඉදලා මහ විසාල උල්කාපාත වැස්සක් වැස්ස.එව්වා පුපුරලා උන් මැරුණා.
 උල්කාපාත? ඒ මොනාද ඒ?”
ආකාසේ ඉදන් එනවා ලොකූ ගල් කෑලි වගේ එව්වා.
  එව්වා ඩයිනෝසරයින්ට වඩා ලොකුයිද?”  
මොන හත්වලාමක් කරගත්තාදැයි කල්පනා කරමින් අන්නක්කා මාටිං අයියාගේ මේ ලවක් දෙවක් නැති ප්‍රශ්න කිරිල්ලට උත්තර බදී.
ඔව්. එව්වා ඩයිනෝසරයින්ට වඩා ලොකුයි.  
ඒ කියන්නෙ මේ බිල්ඩිමටත් වඩා උල්පාකාතෙ ලොකුයි?” මාටිං අයියා දැන් අහන්නේ හරස් ප්‍රශ්නය.
  ඔව්, ඔව්.  
එතකොට දැන් ඔය උල්පාකාතෙ වැටුනොත් අපි මැරෙනවද?”  
දැන්නම් එකම හත්වලාමකි.
 ඔව්, අපිවත් මැරිලා යාවි.
 හරි, හරි ඔයා ඔය එක එක එව්වා කියන්නෙ නැතිව කතාව කියන්නකො.” මාටිං අයියා කියයි. මැරෙන කතා වලට මාටිං අයියා කැමති නැත. 
අන්නක්කට දැන් කතාව මතක නැත. තනිකරම කුස්කුටාය.
ඔයා ඔය කියන තරම් ඩයිනෝසරයි ලොකුද?” 
  ඔව්,ඔව් මහ විසාලයි.
හරි ශක්තිමත්ද උන්?”
  නැතුව. නැතුව.
එහෙනම් උන් මැරුණෙ?”
  එහෙම තමයි.උල්කාපාත වැටුනනෙ.
ඉතින් අපිට උන්ව පේන්න නෑනෙ?”

ඉන්නකො ෆිල්ම් එකක් තියනවා. අන්නක්කාගේ සූජානම මාටිං අයියාට ජුරාසික් පාක් පෙන්නීමටය.
දෙන්නාම ලැප්පොට් එක ඉස්සරහ එරමිණියා ගොතාගෙන ජුරාසික් පාක් බලන්න පටන් ගනී.
ඕන්න ටික වෙලාවකින් ජුරාසික් උද්‍යානයේ කරක් ගැසූ ටී රෙක්ස් ඩයිනෝසරයෙකු කොහෙදෝ පදුරක සිට කඩා පනී. ඔය ඉන්නෙ! ඔය ඉන්නෙ!  ඩයිනෝසරයො.” මාටිං අයියාට ඩයිනෝසරයින් පෙන්නීමේ සතුටින් ඔද වැඩුනු අන්නක්කා කෑගසයි.  
මාටිං අයියා හොදට ඇස් ඇරගෙන ලැප්ටොප් එකේ තිරයට ලං වී ඩයිනෝසරයා දෙස බලයි. ඒ වුනාට උන් පුංචිනෙ. ඔයා කිව්වෙ උං බිල්ඩිම විතර ලොකුයි කියලා.කෝ නෑනෙ.” මාටිං අයියා සිය පීරිසි ඇස් කරකවමින් කියන්නේය. 
  මාටියාට ජුරාසික් පාක් පෙන්නුවාට වඩා ඩයිනෝසරයෙක් කෑවා නම් හොදයි කියා ඔය වෙලාවට අන්නක්කාට සිතෙයි. ඔය ඉතින් ලැප්පොට් එකේ නෙ. ඇත්තට උන් හෙන ලොකුයි.” ඇය කියයි.  
ඔයා ඇත්තට ඩයිනෝසරයි දැකලා තියනවද?”  
අහ්...
අන්නක්කාගේ නොලැබුණු පිළිතුර ගැන මාටිං අයියාගේ අවධානය අඩුයි. ඔහු කෝපයෙන් වියරුව වාහනයක් හඹාගෙන යන ටී රෙක්ස් දෙස බලා සිටී.
ඔය මහ විසාලයි විසාලයි කිව්වට ඩයිනෝසරයො පොඩියිනෙ.” ලැප්පොට් එකට එබීගෙන සිටි මාටිං අයියා අවසාන තීරණය ගනී.
ඩයිනෝසරයො කියන්නෙ හරි පොඩි සත්තු ජාතියක්නෙ. මේ අන්නක්කගෙ බොරු!